Yaylı Çalgılar

Yay: Ses Neden Cızırtılı Çıkıyor?

14 Haziran 2026 2 dk okuma

Keman ya da viyolada ses cızırtılı çıkıyorsa akla ilk gelen reçine olur; oysa sebep genellikle başkadır.

Birinci ayar hızdır. Yayın tele sürtme hızı, uygulanan baskıya göre az kalırsa ses ezilir ve hırıltı duyulur.

İkinci ayar baskıdır. İşaret parmağından gelen ağırlık, telin serbestçe titreşemeyeceği kadar fazlaysa aynı sonuç doğar.

Üçüncü ayar mesafedir. Köprüye çok yaklaşan bir yay daha çok baskı ister; eşiğe yaklaşan yay ise az baskıyla ince bir ses verir.

Bu üçü birbirine bağlıdır. Biri değiştiğinde diğer ikisi de ayarlanmalıdır; tek başına düzeltilmeye çalışılan bir ayar sonuç vermez.

Çalışma açık telde yapılır. Sol el devrede olmadığında kulak yalnız yayı dinler.

Yayın tele dik durması ayrıca gözetilir. Eğik giden bir yay, aynı vuruşta iki farklı mesafede çalışır ve ses kararsızlaşır.

Reçine yalnız uzun süre yenilenmediğinde sorun çıkarır; günlük cızırtının açıklaması değildir.

Yayın hangi bölümünün kullanıldığı da sonucu değiştirir. Topuk bölgesinde ağırlık fazladır ve az baskı gerekir; uç bölgesinde ise ağırlık azdır ve baskı elle eklenir.

Yay kılının gerginliği de gözden geçirilir. Fazla gergin bir yay teli fazla sert karşılar; fazla gevşek olanı ise çubuğun tele değmesine yol açar ve ikisinde de cızırtı duyulur.

Derslerimizde yay çalışması açık telde başlar ve üç ayarın birlikte değerlendirilmesiyle yürütülür.

Sık Sorulan Sorular

Reçine ne sıklıkla sürülür?

Düzenli çalışan bir kursiyerde birkaç günde bir, ince bir tabaka yeterlidir. Fazlası tozlu ve sert bir ses üretir.

Açık telde ses temiz ama parmak basınca bozuluyor, neden?

Sol el baskısı yetersiz olabilir ya da parmak perdenin tam üstüne basmıyordur; bu durumda tel serbest titreşemez.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | Kurs programlarımız