Türk Müziği Çalgıları

Mandallar: Makam Geçişi Neden Elle Yapılır?

20 Ağustos 2026 2 dk okuma

Kanun, Türk müziği ses sisteminin ara seslerini üretmek için eşsiz bir düzenek kullanır.

Tellerin eşiğe yakın ucundaki küçük mandallar, telin titreşen boyunu kısaltarak perdeyi değiştirir.

Bir makamdan diğerine geçerken bu mandallardan birkaçı kaldırılır ya da indirilir.

İşlem çalma sırasında yapılır; bu yüzden hangi mandalın ne zaman değişeceği önceden planlanır.

Birinci güçlük hızdır. Geçişin yapılacağı yerde ezgi bir an duraklar; bu duraklama ustalıkla gizlenir.

İkinci güçlük bellektir. Her makamın mandal düzeni ayrıdır ve bu düzen ezberlenmeden geçki yapılamaz.

Çalışma tek makamla başlar. Düzen oturduktan sonra yakın makamlar arası geçişler eklenir.

Mandalların ayarı da düzenli kontrol edilir; gevşeyen bir mandal perdeyi kararsız hâle getirir.

Mandal değişimi dağarla birlikte öğrenilir. Hangi eserde hangi geçkinin yapılacağı bilindiğinde, mandal düzeni ezberlenmek yerine kendiliğinden yerleşir.

Mandal değişiminin hangi elle yapılacağı da planlanır. Sol el çoğunlukla bu işi üstlenir; ezginin sağ elde devam ettiği bir noktada geçiş fark edilmeden yapılır.

Derslerimizde mandal düzeni, çalışılan makam ve eserle birlikte ele alınır.

Sık Sorulan Sorular

Kanun öğrenmek için önce makam bilgisi gerekir mi?

Gerekmez, ikisi birlikte işlenir. Mandal düzeni öğrenilirken makam bilgisi de kurulur.

Mandal sayısı her kanunda aynı mı?

Değildir. Tel başına düşen mandal sayısı yapıma göre değişir; ayrıntı ders içinde ele alınır.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | Kurs programlarımız